Klasa V informatik
Materiale për klasën e V në lëndën Arsim Teknik dhe Informatik
Libri informatik kl7
Futja e të dhënave në tabelë
Hapat gjatë
futjes së të dhënave në një qelizë
o Zgjidhet
qeliza në të cilën do të futen të dhënat. Qeliza zgjidhet duke përdorur miun
ose tastierën. Qeliza aktive dallohet nga ajo joaktive nga kufijtë e zinj të
spikatur.
o Futen të
dhënat e dëshiruara (teksti, numri, ora, data, etj.)
o Konfirmoni
futjen e të dhënave duke shtypur Enter në tastierë ose duke
klikuar √ në shiritin e
formulës (ose duke klikuar në çdo qelizë tjetër).
o Për të
anuluar futjen e të dhënave, shtypni Esc ose klikoni X në shiritin e formulës.
Hapat për
ndryshimin e të dhënave në një qelizë
o
Klikoni dy herë mbi qelizën përmbajtja e së cilës do të
ndryshohet ose zgjidhni qelizën dhe shtypni tastin F2;
o
Pozicionohuni duke përdorur miun ose tastierën në pikën
ku dëshironi të filloni ndryshimin e të dhënave në qelizë;
o
Karakteret e panevojshme fshihen me tastet Del ose Backspace dhe futen karaktere të reja;
o
Hyrja është konfirmuar.
Hapat për futjen e
një rreshti/kolone
o
Zgjidhni çdo qelizë në rresht, pastaj zgjidhni Home àInsert àInsert Sheet Rows (për të futur një rresht) ose
o
Zgjidhni çdo qelizë në kolonë, pastaj zgjidhni HomeàInsert àInsert Sheet Colums (për të futur një
kolonë)
o
Si alternativë, klikoni me të djathtën mbi emrin e rreshtit/kolonës
dhe zgjidhni Insert nga menyja.
Zgjedhja (selektimi)
o
Rreshtat/kolonat ngjitur zgjidhen duke
klikuar mbi emrin e rreshtit/kolonës së parë (numrin/shkronjën), duke shtypur
tastin Shift në tastierë dhe duke
klikuar mbi emrin e rreshtit/kolonës së fundit (ose duke klikuar mbi emrin e
rreshtit/kolonës së parë dhe duke zvarritur te rreshti/kolona e fundit).
Rreshtat/kolonat jo-ngjitur zgjidhen duke përdorur tastin Ctrl. Klikoni mbi emrin e rreshtit/kolonës së parë, shtypni tastin Ctrl dhe pastaj klikoni mbi emrat e
rreshtave/kolonave të mbetura.
Detyrë praktike:
1)
Në një program për llogaritje tabelare (Excel), duke filluar nga qeliza C2, krijoni një tabelë me pesë nxënës nga klasa juaj, me të dhënat e mëposhtme: emri,
mbiemri, gjatësia (cm), ngjyra e preferuar, stina e preferuar.
-
Midis kolonës së tretë dhe të katërt, shtoni një kolonë të re me
informacion rreth sportit tuaj të preferuar.
-
Midis rreshtave të parë dhe të dytë, shtoni të dhënat për një student
tjetër.
-
Fshini rreshtin e parë dhe kolonën e parë.
-
Ruaj dokumentin me emrin tuaj dhe dërgo këtu
Formatimi i tabelës
Në Excel, ekzistojnë disa mundësi për ndryshimin e dimensioneve të rreshtave dhe kolonave.
Gjerësia e kolonave mund të ndryshohet duke përdorur disa teknika:
klikoni me të majtën dhe tërhiqeni atë në drejtimin e dëshiruar. Lartësia e rreshtave mund të ndryshohet duke përdorur disa teknika:
klikoni me të majtën dhe tërhiqeni atë në drejtimin e dëshiruar. Klikoni me të djathtën mbi emrin e rreshtit dhe zgjidhni Lartësia e rreshtit nga menyja
Shënim: Nëse në një qelizë me të dhëna numerike shfaqet një shenjë paundi (#), kjo do të thotë që nuk ka hapësirë të mjaftueshme në qelizë për të dhënat dhe se kolona duhet të zgjerohet.
Mjete për Formatimin e Shpejtë të Qelizave (skeda Font)
|
|
Mjete për Formatimin e Shpejtë të Qelizave (skeda e Rreshtimit)
| tekst i kënduar |
|
shtrirje vertikale
shtrirje horizontale |
| shfaqje e të dhënave me shumë rreshta
menu zbritëse me disa opsione për bashkimin e qelizave |
Shënim 2: Formatimi i tabelës, ose qelizave, mund të bëhet edhe përmes dritares Formato Qelizat (Format Cells). Kutia e dialogut Formato Qelizat përmban skedat Numri, Rreshtimi, Fonti, Bordura, Mbushja dhe Mbrojtja, ku mund të:
Numri (Number): për të zgjedhur dhe modifikuar llojin e të dhënave;
Rreshtimi(Aligment): për të rreshtuar të dhënat;
Font: për të zgjedhur dhe modifikuar fontin;
Kufiri(Border): për të zgjedhur stilin, trashësinë dhe ngjyrën e kufijve të qelizave;
Mbush(Fill): për të zgjedhur ngjyrën e sfondit të qelizave dhe
Mbrojtja(Protection): për të vendosur mbrojtjen e qelizave.
Ushtrime dhe detyra
Sarës i është dhënë një detyrë për të vizatuar frutin e saj të preferuar. Ajo vendos ta bëjë këtë në një program spreadsheet-esh. Shikoni disa nga vizatimet e saj.
|
|
|
|
Provo të vizatosh diçka në një program spreadsheet-esh. Përfundimisht, mund të krijosh një ekspozitë virtuale ku do të shfaqësh punimet e tua. Për këtë qëllim, mund të përdorësh aplikacionin Padlet në të cilin do të krijosh një tabelë në të cilën do të vendosësh punimet e tua.
Në një program spreadsheet-esh, futni tabelat sipas imazhit dhe pastaj vendosni kufij të brendshëm në qeliza që të përputhen me numrin e pikave në pllakat e domino-s.
Në një program me spreadsheet-e, krijoni një kronologji për një temë sipas zgjedhjes suaj. Imazhi tregon kronologjinë e Yasinit për "Një ditë nga jeta ime e përditshme".
Plotësimi automatik i qelizave
Plotësimi automatik është më i lehtë për t’u bërë duke tërhequr shenjën e plotësimit automatik në çdo drejtim. Shenja e plotësimit automatik është në fakt plusi i vogël i zi që ndodhet në këndin e poshtëm të djathtë të kufirit të qelizës. Kur kursori vendoset mbi të, ai ndryshon në formën "+". E tëra çfarë duhet të bëni është të mbani shtypur butonin e majtë të miut dhe ta tërhiqni atë në anën ku dëshironi që qelizat të mbushen.
Hapat për plotësimin automatik:
zgjidhet një qelizë që do të përdoret si bazë për plotësimin e qelizave shtesë. Për një grup si 1,2,3,4,5...., 1 dhe 2 futen në dy qelizat e para. Për një grup 2,4,6,8....., futen 2 dhe 4. Për një grup 2,2,2,2...., vetëm 2 futet në qelizën e parë. Të dhënat tekstuale futen vetëm në qelizën e parë.
Zgjidhni numrat e futur/tekstin e futur dhe tërhiqni dorezën e plotësimit automatik në drejtimin e dëshiruar.
Nëse është e nevojshme, mund të klikoni në opsionin AutoFill
dhe të zgjidhni opsionin e dëshiruar.
Shembull pyetjesh:
1. Në një program spreadsheet-i, le të futet numri 5 në qelizën A4 dhe numri 10 në qelizën A5. Nëse zgjidhen të dy qelizat (A4 dhe A5) dhe zbatohet funksioni i plotësimit automatik si në imazh), cilat vlera do të futen në qelizat A6, A7 dhe A8?
2. Në një program spreadsheet-i, supozojmë se qeliza B2 përmban tekstin "Shkup" dhe qeliza C2 përmban tekstin "Tetovë". Nëse të dy qelizat janë zgjedhur dhe zbatohet plotësimi automatik (si në imazh), cilat vlera do të futen në qelizat D2 dhe E2.
Detyra Praktike
Në një program për llogartje tabelare, krijoni një kalendar për një muaj që dëshironi. Një shembull i një formati kalendari tregohet në imazh:
Në një program për llogartije tabelare krijoni tabelën e shumëzimit nga 1 deri në 10 duke përdorur plotësimin automatik. Shembull se si duket tabela e shumëzimit me 1 e keni në fotografi.
Formulat
dhe funksionet
Formulat janë llogaritje të thjeshta që
përfshijnë mbledhjen (+), zbritjen (-), shumëzimin (*), pjesëtimin (/) ose kllapat
(). Formulat në një program për llogaritje
tabelare GJITHMONË
fillojnë me shenjën "=", përshembull:
=(5+6)*9
=(B1+B2)-B12
=9+10+B6
Në tabela për veç që
përdorim numra përdorim edhe adresat e qelizave. Adresat e qelizave përdoren në
kompjuteri në mënyrë automatike të marri vlerën e qelizës, e cila mund të ndryshoj në çdo kohë.
Për shembull: Nëse
tek qeliza A1 e shënojmë 5, tek B1 e shënojmë 10 kurse te C1 shënojmë =A1+B1
dhe klikojmë Enter, në qelizën C1 kompjuteri do të llogarisë shumën e numrave
A1dhe B1 dhe do të paraqitet rezultati 15.
Ushtrime: Llogaritje
me katër veprimet matematikore
Shuma =A1+B1
Zbritje =A1-B1
Prodhimi =A1*B1
Pjestimi =A1/B1
Detyrë:
Duke përdorur një vizore, matni gjatësinë dhe gjerësinë e
5 objekteve të çfardoshme (për shembull: llastik, fletore, libër shkollor,
tavolinë...). Krijoni një tabelë me të dhënat e mëposhtme:
-
kolona e parë: emri i objektit;
-
kolona e dytë: gjerësia
e objektit në mm (e shprehur në mm);
-
kolona e tretë: gjatësia
e objektit në mm (e shprehur në mm).
Futni
dimensionet e matura në tabelë. Pastaj, midis kolonës së dytë dhe të tretë, shtoni një kolonë "gjerësia e
objektit në cm" dhe përdorni formulën për të llogaritur vlerat. Pas
kolonës së tretë, shtoni një kolonë tjetër "gjatësia e objektit në
cm" dhe përdorni formulën për të llogaritur vlerat.
Funksionet në MS Excel
Funksionet në Excel janë formula të
gatshme që mundësojnë llogaritje të shpejt dhe
pa gabime. Funksionet më të
përdorura janë: SUM, MIN, MAX, AVERAGE, COUNT dhe COUNTIF
Nuk shënohet formula për llogaritje
për vetmë emir i funksionit dhe adresat e qelizave në të cilat do të bëhet
llogartije.
· Funksioni
SUM llogarit shumën e numrave,
o
forma e përgjithshme =SUM(A1;B1)
Sqarim: Nëse tek A1 shënojmë 5, tek B1 shënojmë 16 tek
C1 nuk shënojmë =A1+B1, shënojmë =SUM(A1;B1).
· Funksioni
MIN llogarit numrin më të vogël,
o
Fomra e përgjithshme =MIN(A1;B1)
· Funksioni
MAX
llogarti numrin më të madh
o
Fomra e përgjithshme =MAX(A1;B1)
· Funksioni
AVERAGE llogarit numrin mesatar
o
Fomra e përgjithshme =AVERAGE(A1;B1)
· Funksini
COUNT llogaritn numrin e përgjithshmë,
kurse COUNTIF numëron me kusht
o
Forma e përgjithshme =COUNTIF(A1;B1,3)
SQARIM:
Numri tre është kusht dmth do numërohen sa herë përsëritet numri 3.
Sqarim:
Mbrenda kllapave të funksioneve përdoren shenjat ; dhe
: për të ndarë adresat e qelizave,
; përdoret kur merret vlera
e adresave që janë shënuar,
kurse
: përdoret
merret vlera e të gjith qelizave që prej tek adresa e parë deri tek e fundit.
Sortimi (renditja) e të dhënave
Renditja (Sort)në programin për llogaritje tabelare do të thotë renditja e të dhënave në një rend specifik. Renditja mund të bëhet :
në mënyrë alfabetike,
numerike (nga më i vogli te më i madhi ose nga më i madhi te numri më i vogël),
kronologjikisht (nga më i vjetri te më i riu dhe nga më i riu te data /ora më e vjetër),
në një rend të përcaktuar nga përdoruesi ose sipas formatit, duke përfshirë ngjyrën e qelizës, ngjyrën e shkronjave ose ikonat.
Arsyeja kryesore për renditjen e të dhënave është lehtësimi i një kuptimi, organizimi dhe rikuperimi më të mirë të të dhënave - të dhënat e renditura janë shumë më të shpejta dhe më të lehta për t'u kërkuar.
Shënim: Renditja e tekstit:
klikoni në çdo qelizë në kolonën sipas së cilës renditen të dhënat
Sort & Filter janë zgjedhurà
Nga menyja zbritëse, për të renditur në rend rritës, zgjidhni Sort A to Z
Nga menyja zbritëse, për të renditur në rend zbritës, zgjidhni Sort Z to A.
Renditja e numrave:
klikoni në çdo qelizë në kolonën e numrave Sort &Filter në HOME
Nga menyja zbritëse, për të renditur në rend rritës, zgjidhni Rendit nga më i vogli në më të madhin.
Nga menyja zbritëse, për të renditur në rend zbritës, zgjidhni Rendit nga më e madhja në më të voglën.
Rendit sipas datës ose orës:
klikoni në çdo qelizë në kolonën e datës ose orës
Sort and Filter në Home është zgjedhur
Nga menyja zbritëse, për të renditur në rend rritës, zgjidhni Rendit nga më e vjetra te më e reja.
Nga menyja zbritëse, për të renditur në rend zbritës, zgjidhni Rendit nga më e reja te më e vjetra.
Rendit sipas kritereve të shumta:
klikoni në çdo qelizë në tabelë.
Selektoni Sort and Filter në Home dhe nga menyja zbritëse zgjidhni Costum Sort.
Nga zona e Kolonës, klikoni në menynë zbritëse Rendit sipas dhe zgjidhni kriterin sipas të cilit do të renditet, pastaj llojin e të dhënave (në Rendit sipas) dhe rendin e renditjes (ngjitës/zbritës), pastaj zgjidhni OK.
Mund të shtoni më shumë kritere. Kjo bëhet duke klikuar Shto Nivelin në këndin e sipërm të majtë të kutisë së dialogut Rendit. Kriteri i ri Then by specifikon se si të renditet në të njëjtën mënyrë.
